Media

Fabriek van de toekomst

By 24 december 2014 No Comments

Henk Wiersma, directeur Itter: “Innovatie ambassadeur ben je voor het leven!”

In het kantoor van directeur Henk Wiersma hangt een groot scherm. Vanuit zijn bureaustoel kan hij realtime meekijken met de bouw van zijn ‘Fabriek van de toekomst’. Het metaalbedrijf Itter uit Hardenberg trekt daar namelijk in het voorjaar van 2015 in. Op een groot bord op de bouwplaats zien we drie opvallende termen: duurzaam, innovatief en energieneutraal. “We willen veel meer bronnen gebruiken die de natuur ons gratis ter beschikking stelt”, overtuigt Henk. “Iedere ochtend komt er een enorme energiebron op; van die kracht gebruiken we nog maar een paar procent.”

De fabriek van de toekomst is voorbereid op de ontwikkelingen die de maakindustrie in Nederland voor de kiezen krijgt. Robots zijn de nieuwe collega’s. Dit om goedkoper te kunnen produceren en zo de productie in Nederland te houden in plaats van naar China te verhuizen. Maar ook anticipeert Henk met zijn vergaande automatisering op het verwachte tekort aan technische vakmensen over zo’n tien jaar. “Man-arm produceren wil niet zeggen dat de banen van mijn huidige personeel in gevaar zijn. In de maakindustrie is het juist zo dat elke baan weer twee nieuwe creëert. We hebben bij Itter 30 man in dienst en geen verloop. Dat komt omdat we onze duurzame filosofie in alles doortrekken. Ik wil een langdurige relatie met mijn medewerkers, dus zorg ik ervoor dat ze met plezier naar hun werk gaan. Veel vrijheid. Zo mag iedereen zelf bepalen wanneer hij komt. Als je tussen 6 uur ’s ochtends en 8 uur ‘s avonds je uren maar werkt. En dat we met elkaar het werk afmaken, want ik geef wel leveringsbeloftes aan onze klanten.”

Rasnetwerker
Een beetje eigenzinnig, zo valt Henk wel te typeren. Zijn organisatie is ‘zo plat als een dubbeltje’. Vrijheid in werktijden, geen vaste werkplekken, robots als collega’s en een nieuw pand waarbij Henk alert is op alle designdetails. In de metaalbranche –vaak strak gelijnde organisaties- een vreemde eend in de bijt. “Het zit in mijn genen. Ik wil altijd alles anders doen dan anderen. Ik ben een rasnetwerker, zit in allerlei besturen. Ik kom overal en zie heel veel. Ik vraag me altijd af: waarom doen ze dat nu zo? Hoe kan je dat slimmer doen? Als ik hele innovatieve goede ideeën zie, dan ‘steel’ ik met mijn ogen.”

Volhoudbaar
Zoon Frank is inmiddels verantwoordelijk voor het totale productieproces van Itter en neemt in de toekomst het hele bedrijf over. Elke maandagavond zitten vader en zoon in de kantine voor een bouwvergadering. De nieuwe fabriek van de toekomt wordt hun paradepaardje. 336 zonnepanelen, infraroodstralers voor de verwarming, hergebruik van warmte uit machines, LED verlichting, energiezuinige installaties, uitmuntende isolatie; alles wordt samen met aannemer Dijkhuis gebouwd. Dit bedrijf staat in een wijde regio bekend als de ‘duurzaamheidsaannemer’. Henk: “Bij Dijkuis zelf praten ze trouwens niet over duurzaamheid, maar hanteren ze het Zuid-Afrikaanse begrip: volhoudbaar. Dat vind ik wel mooi. Alle materialen die wij in de fabriek verwerken hebben een zelfde ‘circle of life’ als de fabriek. Als we twintig jaar meegaan, dan is het hout dat we gebruikt hebben al weer aangegroeid in de bossen.”

Pilot met robots
“Bij de start van de nieuwe fabriek schat ik in dat we 80% energieneutraal zijn, mede door de verregaande automatisering en de machines die weinig stroom gebruiken.” Een pilot daarvoor test Itter nu uit in het oude pand. Een enorme gele robot wisselt volautomatisch allerlei pallets met producten. De robot is de afgelopen jaren door Itter ontwikkeld. De ontwikkeling is mede mogelijk gemaakt door subsidie van de provincie.

Windturbine uit 3D printer
“Mijn ambitie is 100% energieneutraal te zijn. Ik heb bijvoorbeeld veel water onder mijn nieuwe pand. Daar doe ik nog niks mee. Ik kom binnenkort nog wel op een innovatief idee om dat water te gebruiken, voor koeling of iets dergelijks. Mijn drive om energie te besparen is zakelijk, maar zeker ook ideëel: we maken met elkaar alles op. Zoals we er nu tegenaan gaan, houden we straks geen natuurlijke grondstoffen meer over. We moeten de omslag maken. Er kan ook steeds meer. Windturbines komen nu al uit de 3D printer. Ik zit voor mijn bedrijf aan een systeem te denken van hele lange buizen op het dak. De wind jaagt erdoor en het buizensysteem versnelt het tempo. Zo krijg je een heel hoog rendement en je hoeft er dus niks voor te doen.”

Proces- en sociale innovatie
“Als Frank straks het bedrijf overneemt en ik wat meer tijd heb, dan ga ik in het nieuwe auditorium groepen mensen ontvangen en mijn filosofie over de maakindustrie ventileren. Ik wil mijn kennis en ervaring over duurzaamheid als totaalconcept graag delen. Bij Itter doen we voortdurend aan procesinnovatie en sociale innovatie. Mijn tips daarbij:  leer van anderen die al vaker met het bijltje hebben gehakt. Die ervaring hebben met energiemaatregelen. En neem iemand in de arm die kennis heeft van de subsidietrajecten. Ik dacht dat ik er al veel van wist, maar mijn adviseur heeft me nog echt aangenaam verrast op dat gebied.”

Henk is in 2008 door de provincie uitgeroepen tot innovatie-ambassadeur. “Tot op de dag van vandaag onderteken ik met die titel elk mailtje dat ik stuur. Ik ben er enorm trots op en ik ga er gewoon van uit dat er geen houdbaarheid zit aan die kwalificatie, want als ik ergens lifetime ambassadeur voor wil zijn….”