Circulariteit en waardebehoud
We leven in geopolitiek instabiele tijden. Het strategische gebruik van grondstoffen is van cruciaal belang in vele sectoren, waaronder mobiliteit, energie en oorlogsvoering. Circulariteit binnen een Europese sociaaleconomische context omvat het verzamelen, opknappen en hergebruiken van kritieke grondstoffen. Dit staat voor systematisch, ontwerpgericht waardebehoud, wat leidt tot lifecyclemanagement (levenscyclusbeheer). Prof. dr. Jan Jonker heeft samen met Guy de Sevaux, Jeroen Derkx en Niels Faber recent een whitepaper Revenue Models gepubliceerd. Hierin verwijzen ze ook naar onderzoek van de Europese Rekenkamer (2026) dat aantoont dat het daadwerkelijke hergebruik van deze kritieke grondstoffen gevaarlijk ver onder elke aanvaardbare drempel ligt. Dit brengt essentiële transities richting Europese onafhankelijkheid, bijvoorbeeld op het gebied van energie, in gevaar en vertraagt de uitbreiding van industriële capaciteit en economisch verdienvermogen.
En waar hierboven beschreven staat dat we in geopolitieke instabiele tijden leven en hoe cruciaal het mede daarom is dat we strategisch gebruik maken van onze grondstoffen, leven we ook in een samenleving die (nog altijd) wordt gedreven door economische principes. De onderzoekers beschrijven in hun whitepaper Revenue models als volgt: "Het is onmogelijk om buiten deze economische gevormde context te treden. Dit betekent dat verandering, transformatie of transitie (om slechts drie vormen van verandering te noemen) alleen kan plaatsvinden binnen deze economisch gevormde samenleving. Bedrijven behoren, naast burgers en de overheid, tot de drie belangrijkste stakeholders die de samenleving vormgeven. Hun activiteiten worden bepaald door strategische keuzes binnen de markten waarin zij opereren, wat op zijn beurt leidt tot bedrijfsmodellen. Deze ontwikkelingen benadrukken de noodzaak om te onderzoeken hoe bedrijfsmodellen, strategieën en prijsstructuren op elkaar kunnen worden afgestemd om waardebehoud via circulair lifecyclemanagement te ondersteunen."
Deze tijd vraagt dus echt om nieuwe manieren van denken over waarde, eigenaarschap en economische organisatie. We kunnen niet om die economische gevormde context heen en tegelijkertijd worden de maatschappelijk en ecologische opgaven steeds dringender. Maar hoe dan?
Prof. dr. Jan Jonker heeft jarenlang onderzoek gedaan naar de vraag hoe businessmodellen kunnen bijdragen aan duurzaamheid, circulariteit en waardebehoud. Jonker is emeritus hoogleraar duurzaam ondernemen en bekend om zijn werk op het gebied van circulaire economie, nieuwe businessmodellen en meervoudige waardecreatie. Zijn werk richt zich op de vraag hoe organisaties economische activiteiten kunnen verbinden aan maatschappelijke en ecologische impact.
Er is een groeiende behoefte aan circulariteit. Natuurlijk in de vorm van het behouden van waarde door slimmer om te gaan met materialen, producten en systemen gedurende hun gehele levenscyclus, maar ook vanuit fundamenteel andere economische keuzes maken. En bedrijven (zoals ook Dijkhuis Bouwbiologische aannemer, maar ook waar jij eigenaar van bent óf werkzaam bent) spelen hierin, naast burgers en overheid, een cruciale rol als één van de drie belangrijkste stakeholders die de samenleving vormgeven. De strategische keuzes van bedrijven binnen markten leiden immers tot specifieke bedrijfsmodellen die bepalen hoe waarde wordt gecreëerd, georganiseerd en behouden.
Op 25 juni 2026 geeft Jan Jonker een lezing tijdens ons Seminar Bouwbiologie, waarbij zal ingaan hoe businessmodellen kunnen bijdragen aan duurzaamheid, circulariteit en waardebehoud. Hoe bedrijven en organisaties economische activiteiten kunnen verbinden aan maatschappelijke en ecologische impact. Maar van Jan Jonker mag ik ook hier een whitepaper delen. Zijn waarde delen ;-), hopend natuurlijk dat inzichten hieruit leiden tot waardebehoud.
Download hier de whitepaper Revenue Models l Paying to Change in PDF.